Oświetlenie LED czy świetlówki kompaktowe

2015-06-28 wróć do artykułów
Oświetlenie LED czy świetlówki kompaktowe
Podstawowym czynnikiem przy doborze oświetlenia jest optymalizacja kosztów użytkowania. Zamieniając tradycyjne żarówki na oświetlenie LED lub na świetlówki kompaktowe możemy zaoszczędzić aż do 80 % zużywanej energii. A oszczędzać warto, nie tylko dlatego że w kiszeni zostają nam pieniądze, ale także zmniejszamy emisję CO2, co spowalnia przemiany klimatyczne. Powstaje zatem  pytanie, co wybrać: oświetlenie LED czy świetlówki kompaktowe?

Jak działa  technologia LED?

Oświetlenie LED to rewolucyjne, wydajne, a przede wszystkim ekologiczne źródło światła, które z powodzeniem zastępuje tradycyjne żarówki.
Dioda LED jest oparta na dwóch półprzewodnikach niesamoistnych o przeciwstawnym typie  przewodnictwa elektrycznego. Takie połączenie 2 przewodników nazywamy złączem P-N. Nośnikami większościowymi są tutaj ujemne elektrony lub dodatnio naładowane dziury. Aby dioda LED działała złącze P-N musi być spolaryzowane w kierunku przewodzenia. Emisja światła wynika z rekombinacji nośników ładunku, spotkania elektronu i dziury. W momencie spotkania w sposób spontaniczny uwalniana jest energia. Podczas przejścia elektronów z wyższego poziomu energetycznego (przed spotkaniem) na niższy (po napotkaniu dziury), uwolniona energia zostaje zamieniona na kwant promieniowania elektromagnetycznego, czyli światła.
Podstawowymi zaletami lamp diodowych, w porównaniu z lampami wolframowymi, są  znacznie większa trwałość do 50 000 godzin, wysoka  sprawność, znacznie mniejsza ilość generowanego ciepła, brak zależności temperatury barwowej światła od napięcia zasilającego. Ponadto oświetlenie LED jest bezpieczne dla oczu i zdrowia, w widmie światła emitowanego nie ma promieniowania UV, oraz nie występuję męczący efekt pulsowania światła. Lampy led w odróżnieniu od świetlówek kompaktowych nie wymagają specjalnej utylizacji, ponieważ nie zawierają szkodliwych metali ciężkich, jak rtęć. Dodatkowym plusem przy oświetleniu LED jest  o 50 % mniejszy pobór energii elektrycznej w porównaniu z świetlówkami kompaktowymi. 
Wadą oświetlenia LED jest umiarkowanie wysoka cena, należy jednak pamiętać, że żywotność takiej żarówki znacznie przewyższa żywotność świetlówki kompaktowej, oraz dodatkowo przy zakupie LED nie ponosi się późniejszych kosztów związanych z eksploatacją oraz utylizacją lampy.

Jak działają świetlówki kompaktowe?

Świetlówka kompaktowa (CFL ang. Compact fluorescent lamp) - jest to lampa fluorescencyjna najczęściej  o kształcie zapewniającym małe wymiary gabarytowe. Świetlówki takie mają kształt litery "U" lub spirali. Możemy je podzielić ze względu na występowanie układu zapłonowego: wewnątrz żarówki lub w zewnętrznej oprawie. W oświetleniu domowym najczęściej wykorzystywana są świetlówki ze zintegrowanym układem zapłonowym.
Świetlówki kompaktowe wykorzystują promieniowanie widzialne emitowane przez luminofor, którym pokryta jest wewnętrzna cześć rury (rura ta jest wypełniona parami rtęci oraz argonu).  Kolizja elektronów o dużej energii kinetycznej z atomami gazu szlachetnego w rurze  powoduje przejście zewnętrznego elektronu atomu na wyższy stan energetyczny. Stan ten nie jest trwały, wzbudzony elektron wraca do poprzedniego stanu energetycznego wypromieniowując foton o długości fali w zakresie UV-C (najbardziej szkodliwe dla zdrowia). Promieniowanie UV nie jest widoczne dla ludzkiego oka, konwersją do światła widzialnego zajmuje się tutaj luminofor. Włączenie obwodu powoduje rozgrzanie katody emitującej elektrony które zderzają się atomami gazu. Częste włącznie i wyłączanie prowadzi do uszkodzenia układu zapłonowego.
Podstawowymi zaletami świetlówek kompaktowych w porównaniu z żarówkami wolframowymi jest wytwarzanie znacznie mniejszej ilości ciepła, większa wytrzymałość do 10 000h, wyższa skuteczność świetlna, oszczędność.
Niestety świetlówki kompaktowe posiadają szereg wad, wynikających z ich budowy. Najważniejszymi z nich są : 
- zależność strumienia świetlnego od temperatury otoczenia – nie można stosować świetlówek w skrajnych temperaturach tzn. utrudniony start w niskich , spadek strumienia świetlnego w wysokich temperaturach,
- długi czas rozświetlania – przy częstym wyłączaniu i włączaniu, czas osiągnięcia pełnego strumienia świetlnego znacząco się wydłuża,
- znaczny spadek żywotności przy częstym wyłączaniu, włączaniu,
- świetlówki zawierają pary rtęci, pęknięcie świetlówki, nawet podczas zwykłej pracy, powoduje uwolnienie do środowiska bardzo toksycznej rtęci. NIGDY NIE STOSUJ ŚWIETLÓWEK W POKOJU DZIECIĘCYM,
- Zużyte świetlówki muszą zostać poddane utylizacji, ze względu na zawarte w nich pary rtęci oraz luminofor,
- Mniej naturalne widmo światła, zawierające widmo UV.

Co wybrać?

Oświetlenie LED jest obecnie mniej popularne od świetlówek kompaktowych ale rozwija się ono w błyskawicznym tempie. Trwałość, energooszczędność, długa żywotność to najważniejsze cechy oświetlenia typu LED. Warto pamiętać że zakup droższej żarówki to inwestycja, która dzięki znacznej trwałości oraz gwarancji z pewnością się zwróci. Jeżeli więc budujesz lub remontujesz dom, a nie chcesz ryzykować zdrowiem oraz chcesz mieć spokój na długie lata wybierz oświetlenie LED. wróć do artykułów